Omicron Bilgilendirme

29 Kasım 2021 Pazartesi

Çeviriyi ivedilikle gerçekleştiren Prof Dr Hülya Türkan, Prof Dr Azize Beştaş, Dr Öğr üyesi Soner Özcan, Prof Dr Abdülkadir Yektaş’ a emekleri için teşekkür ederiz.


Teknik Özet: DSÖ Güneydoğu Asya Bölgesinde Omicron (B.1.1.529) Hazırlığının Geliştirilmesi
DSÖ Güneydoğu Asya Bölge Ofisi 27 Kasım 2021


Özet
Arka plan
• 26 Kasım 2021'de DSÖ, B.1.1.529 varyantını, Virüs Evrimi Teknik Danışma Grubu tavsiyesine dayanarak Omicron ismiyle endişe verici bir varyant olarak belirlemiştir.
• Bu varyant, bazıları endişe verici olan çok sayıda mutasyona sahiptir – Omicron, daha yüksek bulaşıcılık riski ve bağışıklıktan kaçış potansiyeli ile ilişkili olabilir. Ancak, hala önemli belirsizlikler mevcuttur.

Risk değerlendirmesi
• Delta'ya kıyasla bağışıklıktan kaçış potansiyeli ve olası bulaşıcılık riski göz önüne alındığında, Omicron'un Güney-Doğu Asya bölgesinde potansiyel giriş ve takiben bulaşma olasılığı yüksektir. Bölgede Omicron tarafından tetiklenen bir başka büyük COVID-19 dalgalanması olması durumunda, sonuçlar ciddi olacaktır. DSÖ Güneydoğu Asya Bölgesi için yeni Omicron varyantı ile ilgili genel riski yüksek olarak değerlendirilmektedir.

Güneydoğu Asya Bölgesi'ndeki ülkeler için öncelikli eylemler
• Dolaşan SARS-CoV-2 varyantlarını daha iyi saptamak için sürveyans ve sekanslama çabalarını geliştirilmeli. Kapasitenin mevcut olduğu durumlarda, Omicron'un potansiyel etkilerinin anlaşılmasını geliştirmek için saha araştırmaları ve laboratuvar değerlendirmeleri yapılmalı.
• Omicron için S geni hedef başarısızlığı (SGTF) belirtildiğinden, SGTF, bu varyant için marker olarak kullanılabilir ve bu, Omicron'un etkili bir şekilde saptanmasını sağlayabilir.
• VOC (Varyant) enfeksiyonu ile ilişkili ilk vakaları/kümeleri IHR mekanizması aracılığıyla DSÖ'ye bildirilmeli.
• Özellikle öncelikli popülasyonlar arasında olmak üzere; aşılanmamış veya aşılanmaları tamamlanmamış   olan kişilerin COVID-19 aşılama çalışmaları hızlandırmalı.
• Uluslararası seyahat önlemlerini zamanında ayarlamak için riske dayalı bir yaklaşım kullanılmalı.
• Maske kullanımı, fiziksel mesafe, el hijyeni ve kapalı alanların havalandırmasının iyileştirilmesi Omicron mutantında da SARS CoV-2'nin bulaşmasını azaltmanın anahtarı olmaya devam etmektedir. Etkilenen alanlarla epidemiyolojik bağlantısı olan COVID-19 vakalarının takibi şiddetle tavsiye edilmektedir.
• Halk sağlığı ve sosyal önlemleri zamanında düzenlemek için erken uyarı sisteminin mevcut olduğundan emin olunmalıdır.
• COVID-19 vaka yükü ve buna bağlı sağlık sistemi üzerindeki baskı beklentisiyle, Temel sağlık hizmetleri ve gerekli sağlık bakımını sürdürmek için hafifletme planları ve potansiyel dalgalanmalara yanıt verecek kaynaklar sağlanmalıdır.
• Yetkili makamlar, Omicron hakkında kanıta dayalı bilgileri; bilinenler, bilinmeyenler ve sorumlu makamlar tarafından yapılanlar da dahil olmak üzere, kamuya olası sonuçları zamanında ve şeffaf bir şekilde düzenli olarak iletmelidir.

1.  Arka plan
• 26 Kasım 2021'de DSÖ, B.1.1.529 varyantını, Virüs Evrimi Teknik Danışma Grubunun tavsiyesine dayanarak Omicron olarak endişe verici bir varyant olarak belirlemiştir.
• Omicron varyantı ilk olarak 24 Kasım 2021'de Güney Afrika'dan DSÖ'ye rapor edilmiştir. Son haftalarda, Omicron'un saptanmasıyla aynı zamana denk gelen Güney Afrika'da enfeksiyonlar hızla artmıştır. Bilinen ilk doğrulanmış Omicron enfeksiyonu, 9 Kasım 2021'de toplanan bir örnektendi. Bu varyantın vakalarının sayısı, Güney Afrika'daki hemen hemen tüm bölgelerinde artıyor gibi görünmektedir.
• Omicron varyantı 11 Kasım 2021'de toplanan örneklerde Botsvana'da da tespit edildi. 27 Kasım 2021 itibariyle Belçika, Hong Kong, İsrail ve bazı Avrupa ülkelerinde de seyahatlere bağlı vakalar tespit edildi.
• Bu varyant, çok sayıda mutasyona sahiptir. Ön kanıtlar, diğer endişe verici varyantlarla (VOC'ler) karşılaştırıldığında, bu varyantla yeniden enfeksiyon riskinin yüksek olabileceğini düşündürmektedir.
• Mevcut SARS-CoV-2 PCR testi, bu varyantı belirleyebiliyor. Bir kaç laboratuvar yaygın olarak kullanılan PCR testinin, üç hedef genden birini tespit edememe (S geni düşme veya S geni hedef başarısızlığı olarak adlandırılır) durumuna ragmen bu testin, sekanslama onayı bekleyen bu varyant için belirleyici olarak kullanılabileceğini göstermiştir.
• Bu varyantı değerlendirmek için bir dizi çalışma yürütülmektedir. DSÖ, yeni bulguları üye devletlere ve gerektiğinde halka iletecektir.
• Bu nedenle, ülkelerden aşağıdakileri yapmaları istenmektedir:
Dolaşan SARS CoV-2 varyantlarını daha iyi anlamak için gözlem ve sekanslama çabalarının geliştirilmelidir.
o Tam genom dizilerin ve ilişkili meta verileri GISAID gibi halka açık bir veritabanı ile paylaşılmalıdır.
o VOC enfeksiyonları ile ilişkili ilk vakaları/kümeler IHR aracılığıyla DSÖ'ne bildiririlmelidir.
o. Kapasitenin aşıldığı yerlerde ve uluslararası toplumla koordineli olarak, varyantın COVID-19 epidemiyolojisi, şiddeti, halk sağlığı ve sosyal önlemlerin etkinliği, tanı yöntemleri, bağışıklık tepkileri, antikor nötralizasyonu veya diğer ilgili özellikler üzerindeki potansiyel etkilerinin anlaşılmasını geliştirmek için saha araştırmaları ve laboratuvar değerlendirmeleri yapılmalıdır.

2. Güneydoğu Asya Bölgesi için risk değerlendirmesi
• Omicron’la ilgili bulaşabilirliği, bağışıklıktan kaçış potansiyeli (enfeksiyon ve aşının neden olduğu bağışıklıktan), hastalığın şiddeti ve önleyici önlemlere (örn. tanı, aşı, tedavi) dair halen belirsizlik mevcuttur.
• Şu anda, Omicron'un Güneydoğu Asya'daki ülkelerden bulaştığına dair kanıt yoktur. Etkilenen ülkeler ve Güneydoğu Asya'daki ülkeler arasında devam eden seyahat göz önüne alındığında, Omicron'un bu bölgeye bulaşmış olması mümkündür. Bağışıklıktan kaçış potansiyeli ve olası bulaşma durumu göz önüne alındığında ve Delta ile karşılaştırıldığında (Güney Afrika'daki hızlı artış dikkate alındığında), Omicron'un bölgeye potansiyel girişi ve takiben Güneydoğu Asya bölgesinde bulaşma olasılığı yüksektir.
• Bölgede Omicron kaynaklı başka bir büyük COVID-19 dalgalanması olması durumunda, sonuçları ağır olacaktır. Sağlık sistemleri üzerinde ezici hasta akışı oluşturabilir ve artan morbidite ve mortaliteye yol açabilir. Delta kaynaklı büyük dalgalanmalara maruz kalmış ülkeler şimdiden büyük sosyal erozyon ve ekonomik kayıplar yaşamıştır. Korunmasız nüfus üzerindeki etkisi çok daha büyük olacaktır.
• DSÖ Güneydoğu Asya Bölgesi için yeni Omicron varyantı ile ilgili genel riski bu nedenle yüksek olarak değerlendirmiştir.

3. Potansiyel senaryolar
Aşağıdaki dört senaryo, Omicron'un Güneydoğu Asya Bölgesi'ndeki ülkelere girişi ve takiben yayılması ile ilgili gerekli planlama ve hazırlığın arttırılması için yol gösterici olarak düşünülebilir.
1) Yeni Omicron varyantı ülkede henüz tespit edilmedi ve ülkede henüz bulunmadığı kabul edildi.
2) Yeni Omicron varyantının henüz toplumda bulunmadığı, ancak gelen gezginler arasında tespit edildiği düşünülüyor.
3) Yeni Omicron varyantı toplumda tespit edildi, ancak sporadik vakalar olarak veya birkaç yönetilebilir küme boyutunda
4) Yeni Omicron varyantı ülkede ve toplumlarda yaygın.

4. Bölge Ülkeleri için Öncelikli Eylemler
Risk değerlendirmesine ve potansiyel senaryolara dayalı olarak, yeni Omicron varyantına hazır olma durumunu geliştirmek için bölgedeki ülkelere aşağıdaki öncelikli eylemler önerilmektedir.

4.1 Yoğun Gözlem
• Dolaşan SARS-CoV-2 varyantlarını daha iyi anlamak için sürveyans ve sekanslama çabaları geliştirilmelidir.
• VOC enfeksiyonu ile ilişkili ilk vakalar/kümeler DSÖ' ye (Omicron dahil) bildirilmelidir
• Genomik sürveyans, epidemiyolojik durumun erken tespiti ve izlenmesi için çok önemlidir. Ortaya çıkan varyantların eğilimleri hakkında ve müdahaleye rehberlik edecek bilgiler sağlayacaktır. Bu, örnek numunelerin düzenli olarak test edilmesini ve aynı zamanda yüksek riskli bölgelerden gelen kişilerden hedeflenen numunelerin artırılmasını içerir.
• Gelen yolculardan numune almak için lütfen yukarıdaki laboratuvar bölümüne bakınız.
• Topluluklardaki sürveyans için gösterge dayalı ve vaka dayalı sürveyans ortaya çıkan varyantların potansiyel sinyallerini zamanında tespit eder.

    • Sağlık tesislerinde veya topluluklarda hızla yayılan salgın raporları, bu olayların kişiden kişiye daha kolay yayılan bir varyanttan kaynaklandığı endişesini artırabilir.
    • Yüksek düzeyde bağışıklığa sahip olması beklenen popülasyonlardan (Geçirilmiş enfeksiyonlar veya yüksek oranda aşılama nedeniyle) benzer raporlar, bağışıklık tepkisinden kaçabilen bir varyantın varlığını gösterebilir.
    • Beklenmedik derecede yüksek düzeyde morbidite ve mortaliteye neden olan salgınlar, daha şiddetli hastalığa neden olan bir varyanttan kaynaklanabilir.
  • Kapasite ve kaynakların mevcut olduğu durumlarda, saptanan bulguların yönlendirdiği saha araştırmaları yürütün (uygun olduğunda uluslararası sağlık camiası ile koordinasyon içinde). Bu tür araştırmalar sırasında toplanan numunelere, sıralama için öncelik vermek gerekebilir.
  • Epidemiyolojik çalışmalar ve örneklerin dizilimi, belirli bireysel özelliklere (Ör: Klinik bulgular; bağışıklığı baskılanmış hastalar ve aşının aşıldığı selektif durumların seçilmesi) sahip olanlara ve ayrıca olağan kümelere ve süper yayıcı olaylara hedeflenebilir.
  • Örnekleme stratejisi de dahil olmak üzere ortaya çıkan varyantlar bağlamında sürveyans hakkında daha fazla ayrıntı için lütfen SARS-CoV-2 varyantlarının sürveyansı için DSÖ kılavuzuna (9 Ağustos 2021 tarihli geçici kılavuz) ve Temsili ve hedeflenen genomik SARS-CoV-2 izlemesi için ECDC Rehberine bakınız.
  • Hızlı büyüme göstergesi (Ör: Büyüme oranı, etkin üreme sayısı), vaka insidansı ve test pozitiflik oranı gibi bir dizi göstergeden oluşan erken uyarı sisteminin dikkate alındığından emin olun. Hastalık şiddeti ve sağlık sistemlerindeki yoğunluk ile ilgili göstergelerin kullanılması da çok önemlidir (Ör: Yoğun bakım ünitelerinin ve genel servislerin yatak doluluğu).

 

4.2 Laboratuvar

  • Omicron varyantı B.1.1.529 Pango soyu, 21K Nextstrain sınıfına aittir. Orijinal virüse kıyasla spike proteinde 30 amino asit değişikliği, üç küçük delesyon ve bir küçük ekleme ile karakterizedir.
  • Çoğu tanı testi işe yaramaya devam etmekte ve Omicron varyantını saptayabilmektedir.
  • Alfa varyantının saptanmasına benzer şekilde, Spike pozisyonu 69-70'deki delesyona bağlı S geni düşmesi veya S geni hedef başarısızlığı (SGTF) bildirilmiştir. Bu nedenle Thermo Fischer TaqPath testi, sıralama onayı bekleyen bu varyant için yetkili test olarak kullanılabilir. SGTF yaklaşımının kullanılması daha hızlı tespit oranlarına yol açabilir.
  • Omicron (B.1.1.529) virüslerinin nükleokapsidindeki (N geni) mutasyonların analizi, hızlı antijen testlerinin şu anda etkilenmediğini göstermektedir.
  • Sıralama kapasitesine sahip ülkelerde, DSÖ SARS-CoV-2 doğrulanmış vakaların bir alt kümesinin (miktar yerel kapasitelere bağlı olacaktır - DSÖ, özel örnekleme stratejisi konusunda teknik yardım sağlamaya hazırdır) sıralanmasını tavsiye eder. Örnekleme seçim kriterleri, olağandışı bulaşma olaylarından (Ör: Yerinde müdahalelere rağmen artan bulaşma), hastalık görülmesi/şiddeti beklenmeyen durumlardan, aşının aşıldığı durumlardan, ağır hastalardan ve uluslararası yolculardan seçilen vakaları içermelidir.
  • DSÖ, ulusal düzeyde sıralama erişimine sahip olmayan ülkelere, sıralama kapasitelerine sahip laboratuvarlar aracılığıyla destek sağlayabilir.
  • DSÖ, genomik verilerin kamuya zamanında rapor edilmesini ve sonuçların dikkatli bir şekilde yorumlanması için klinik ve epidemiyolojik veriler dahil olmak üzere meta verilerin toplanmasını tavsiye eder.

Uygun klinik bakım ve desteğin sağlanması ve bulaşma zincirlerini kırmak amacıyla temas takibinin yapılması için tüm SARS-CoV-2 testlerinin halk sağlığı eylemleriyle bağlantılı olması kritik önem taşımaktadır.

SGTF F testi / algoritması
• En az bir gen hedefinin S gen hedefini içerdiği tanısal testlere erişimi olan ülkeler için.

  •  Omicron'un sekanslama onayı için S Gen hedef hatası olan örneklere (S geni tespit edilemeyen ve diğer gen hedefleri için tespit edilebilen) öncelik verilmelidir.
  •  S geni hedef başarısızlıklarında ani bir artış, Alfa varyantının prevalansının azalmasıyla birlikte Omicron'un sirkülasyonunun göstergesi olabilir, ancak sekanslama ile doğrulama önerilir.

• S geni hedefli tanı testlerine erişimi olmayan ülkeler için, dolaşımdaki SARS-CoV-2 varyantlarını karakterize etmek için gelişmiş sürveyans ve sekanslama önerilir.
Retrospektif örnekleme
• Ülke düzeyinde mevcut genomik dizilerin retrospektif bir incelemesi, numune toplama tarihleri Ekim 2021'in ortasından bugüne kadar olanlara yapılmalıdır.
• Yakın geçmişte, tercihen Ekim 2021'in ortasından bugüne kadar S geni hedef başarısızlığı olan örnekler, daha önce yapılmadıysa, varyant suşu tanımlamak için sekanslanabilir.
• Kamuya açık mecraya gönderilen genomik diziler (GISAID gibi) otomatik olarak geriye dönük analize tabi tutulabilir, bu nedenle genomik verilerin kamuya zamanında bildirilmesi büyük ölçüde teşvik edilir.
Prospektif örnekleme
• Ülkeler, rapor eden ülkeler dahil yüksek riskli ülkelerden ve bölgelerden gelen yolcuların artan seyahat riski nedeniyle, gelen yolculardan yapılacak örneklemeyi artırabilir. Omicron'un varlığını doğrulamak için pozitif rRTPCR örnekleri sekanslanmalıdır.
• Ulusal test stratejileri, hızlı test ve raporlama için mevcut tanı araçlarını ve testin etkin bir şekilde dağıtılmasını içerecek şekilde güncellenmelidir.
• DSÖ, test talebindeki olası artışlar için ulusal test kapasitesinin ve genomik sekanslama  yeteneklerinin ve uygun planlamanın yapılmasını tavsiye eder.

4.3 Aşılama
• Reseptör bağlama alanında spike proteinin çoklu mutasyonlarının varlığı, Omicron'un antikor aracılı korumadan yüksek bir immün kaçışı olasılığına sahip olduğunu gösterir. Ancak, hücre aracılı immüniteden immün kaçış potansiyelini tahmin etmek daha zordur. Genel olarak, Omicron'un bağışıklık kaçış potansiyelinin büyüklüğünde hala önemli belirsizlikler vardır. Aşı ve enfeksiyon kaynaklı bağışıklığa karşı kaçış potansiyelini daha iyi anlamak için daha fazla araştırmaya ihtiyaç vardır. Araştırma çabaları devam etmekte ve verilerin iki ila üç hafta içinde kullanıma sunulması beklenmektedir.
• Belirsizliklere rağmen, mevcut aşıların hastaneye yatış ve ölüme karşı, bir düzeyde koruma sağlayabileceğini düşünmek yerinde olacaktır.
• Bu arada, özellikle başlangıçta COVID-19 aşısı için hedeflenen ve henüz aşılanmamış veya henüz tam olarak aşılanmamış olan öncelikli popülasyonlar arasında aşı kapsamını hızlandırmak için çabalar yoğunlaştırılmalıdır. Tüm uygun yaş gruplarında, ancak özellikle yaşlı yetişkinlerde, sağlık çalışanlarında ve ciddi hastalık riski yüksek olan diğerlerinde COVID-19 aşılama kapsamının arttırılması, halk sağlığı yetkilileri tarafından önceliklendirilmelidir.

4.4 Uluslararası seyahat önlemlerinin ayarlanmasında risk temelli yaklaşım
• DSÖ, 26 Ekim 2021'de yayınlanan 9. COVID-19 Acil Durum Komitesi'nin ardından DSÖ Genel Direktörü tarafından yayınlanan IHR Geçici Tavsiyelerine uygun olarak, ülkelerin seyahat önlemlerini uygularken risk temelli ve bilimsel bir yaklaşım uygulamasını tavsiye etmektedir.
• DSÖ, COVID-19 bağlamında uluslararası seyahate risk temelli bir yaklaşımın uygulanmasına ilişkin Hususlar hakkında bir ara kılavuz yayınladı. Kılavuz, endişe verici varyantların (VOCs) ortaya çıkması gibi bilimsel belirsizliklerin varlığında ihtiyatlı bir yaklaşım önermektedir.
• Güneydoğu Asya bölgesindeki düşük bulaşma seviyesi göz önüne alındığında, birçok ülke uluslararası seyahat önlemlerini gevşetti. İhtiyatlı bir yaklaşım önemlidir ve risk değerlendirmesi rehberliğinde uluslararası seyahat önlemlerinin zamanında ayarlanması şiddetle tavsiye edilir.
• Bulguları sıralayan ve paylaşan ülkelere karşı önyargısız; kapsamlı risk değerlendirmelerine dayalı olarak; ve sürekli gelişen bilgilere adapte olarak; yeni varyantların girişini önlemek veya geciktirmek için uygulanan her türlü önlem, ortaya çıkan bilgiler ışığında sürekli olarak düzeltilmelidir;
• Risk değerlendirmesi: Ulusal makamlar, risk azaltma önlemlerinin başlatılması, ayarlanması ve durdurulması hakkında bilgi vermek için yeni bilgiler ortaya çıktıkça kapsamlı ve düzenli risk değerlendirmeleri yapmalıdır. Omicron'un ortaya çıkması bağlamında aşağıdaki faktörler dikkate alınmalıdır. DSÖ ayrıca uluslararası seyahat için risk değerlendirme aracı geliştirmiştir (istek üzerine sağlanır)

  • Omicron hakkında güncel bilgiler – bulaşıcılık, bağışıklıktan kaçış potansiyeli, hastalık şiddeti ve karşı önlemlerin etkinliği (örn. tanı, aşılar, terapötikler).
  • Omicron varyantının varlığı veya potansiyel varlığı ve kalkış ülkesindeki epidemiyolojik durumu (çıkış ülkesindeki genomik dizileme kapasitesini dikkate alarak)
  • Kalkış ülkesinden gelen hava yolcularının hacmi
  • Varış ülkesinin (sizin ülkeniz) yanıt kapasiteleri (örn. sürveyans, sağlık hizmetleri

ve halk sağlığı sistemleri)

  • Aşı kapsamı ve halk sağlığı önlemlerinin alınması

• Risk azaltma: Omicron'un ortaya çıkması bağlamında risk değerlendirmesinin rehberliğinde, ülkeler risk azaltma önlemlerini ayarlamayı düşünebilir – temel azaltma önlemleri sağlanırken ek önlemler güçlendirilebilir.
Temel risk azaltma önlemleri

  • Seyahat önerisi, bilinen etkilenmiş bölgelere gidiş ve geliş seyahatten geçici olarak kaçınma veya seyahati erteleme dahil olmak üzere
  • Uluslararası gezginler için kendi kendini izleme
  • Hastalık önleme ve kontrol, sürveyans ve vaka yönetimi için çok sektörlü koordinasyon ve planlama
  • Uluslararası temas takibi
  • Giriş noktalarında ve taşıtlarda, kalabalık kontrolü, iyileştirilmiş uyumluluk ve geliştirilmiş mühendisliğin de dahil edildiği çevresel kontroller & HSST

Tamamlayıcı risk azaltma tedbirleri

  • Belirti ve bulgular için, giriş ve çıkışlarda tarama yapılması
  • Gelen yolcular için SARS-CoV-2 testi – kaynakları, test yapmanın daha büyük bir halk sağlığı etkisi olabilecek yerlerden başka yerlere yönlendirmeyi önemli ölçüde önleyin
  • Testi pozitif çıkan gelen yolculardan alınan örneklerin sekanslanması (yukarıdaki laboratuvarla ilgili bölüme bakınız)
  • Yolcuların karantinaya alınması - kapsamlı risk değerlendirmesi rehberliğinde, uluslararası seyahatin yeniden başlaması konusunda, karantina önlemleri ve süreleri için olası düzenleme.
  • Risk İletişimi: Kişisel planlama konusunda, onlara yardımcı olmak için seyahatlerinden önce yolcularla sağduyulu olarak iletişim kurmak çok önemlidir. Genel halkı ve işletmecileri etkileyen seyahat rehberliğinde yapılan kapsamlı değişiklikler, geleneksel medya, sosyal medya, COVID-19 yardım hatları ve seyahat web siteleri (havayolu, havaalanı ve otel rezervasyon siteleri gibi) aracılığıyla paylaşılmalıdır.

4.5 Halk Sağlığı ve Sosyal Tedbirler (HSST)

  • Maske kullanımı, fiziksel mesafe, el hijyeni ve kapalı alanların havalandırılmasının iyileştirilmesi, ortaya çıkan varyantlar konusunda bile SARS CoV-2' nin bulaşmasını azaltmanın anahtarı olmaya devam ediyor. Bunula birlikte, bulaş riski daha bulaşıcı olan varyantların bulaş kontrolünde, daha üst seviyede bir uyum gerekebilir.
  • Güneydoğu Asya bölgesindeki düşük bulaş seviyesi göz önüne alındığında, birçok ülke uluslararası seyahat önlemleri de dahil olmak üzere HSST 'yi gevşetti. Sağduyulu bir yaklaşım önemlidir ve HSST için güncel düzenlemeler tavsiye edilir.
  • Temaslı izleme, karantina ve izolasyon dahil olmak üzere bireysel vakalara veya vaka kümelerine müdahale olarak belirlenmiş HSST’nin kullanımı, epidemiyolojik ve sosyal ortama uyarlanmaya devam etmeli ve mecburi tutulmalıdır.
  • Etkilenen bölgelerle epidemiyolojik bir bağlantısı olan COVID-19 vakalarının temaslı takibi şiddetle tavsiye edilir.
  • Omicron'un hızla gelişen durumuyla ilgili belirsizliklerin yanı sıra epidemiyolojik durumu, müdahale kapasitelerini, aşı kapsamını ve kamu algısını dikkate alarak, risk değerlendirmesi rehberliğinde, ülkeler sağlık hizmetlerine yönelik aşırı taleplerden kaçınmak için HSST'yi hemen artırmaya hazır olmalıdır.
  • HSST'nin riske dayalı düzenlenmesi hakkında daha fazla rehberlik için lütfen DSÖ’nün COVID-19 konusunda uluslararası seyahate riske dayalı bir yaklaşımın uygulanması hususlarına ilişkin kılavuzuna bakınız.

4.6 Sağlık sistemi hazırlığı

  • Delta varyantının Güney Afrika'da Omicron ile hızlı bir şekilde yer değiştirmesi, bu varyantın Delta'dan önemli ölçüde daha bulaşıcı olduğu endişelerini artırıyor. Buna ek olarak, gözlenen yüksek büyüme hızı, immün kaçıştan kaynaklanıyor olabilir. Hazırlık faaliyetlerinin bir parçası olarak ve COVID-19 vaka yükü ve buna bağlı sağlık sistemi üzerindeki baskı beklentisiyle, ülkeler gerekli sağlık hizmetlerini sürdürmek için etki azaltma planlarının mevcut olduğundan ve potansiyel dalgalanmalara müdahale etmek için gerekli kaynaklarının mevcut olduğundan emin olmaları tavsiye edilir. COVID-19 Gerekli Sarf Malzemeleri Öngörü Aracı gibi araçlar kullanıma hazırdır.

4.7 Risk iletişimi ve toplum yükümlülüğü
•   Yetkili makam, Omicron ile ilgili bilgileri ve kamuya olası etkilerini zamanında ve şeffaf bir şekilde, güveni daha da güçlendirmek ve müdahale önlemlerinin kabulünü artırmak için düzenli olarak iletmelidir.
•   Herhangi bir olaya halk sağlığı müdahalesinde en önemli ve etkili müdahalelerden biri, bilinenleri, bilinmeyenleri ve sorumlu makamlar tarafından daha fazla bilgi almak için neler yapıldığını proaktif olarak popülasyonla iletişim kurmaktır.
•   COVID-19 aşırı bilgi yüklemesi ve yanlış bilgilendirme, müdahalenin tüm aşamalarında, güvenilir kanallar (örneğin topluluk ve inanç liderleri, aile hekimleri ve toplumun diğer etkili üyeleri) aracılığıyla doğru kişilere doğru zamanda doğru bilgiler sağlanarak yönetilmelidir. Hedeflenen bir iletişim paketinin sunulmasını sağlamak için ortaya çıkan eğilimleri yakalayacak bir izleme sistemi bulunmalıdır.
•   HSST'ler ayarlandığında, topluluklar, seçilen HSST'nin sahipliğini almalarına izin vermek için değişiklikler yapılmadan önce tam ve düzenli olarak bilgilendirilmeli, katılım sağlamalı ve etkinleştirilmelidir. Özellikle yerel halkın karar alma sürecine çok az katılımının olduğu veya hiç olmadığı bağlamlarda güven oluşturmak ve geliştirmek çok önemlidir. Önlemleri ayarlamak için kanıta dayalı bir gerekçe de dahil olmak üzere açık, özlü ve şeffaf risk iletişimi, HSST için hedeflenen topluluklarla geliştirilmelidir.
• Topluluklar, nüfus çapında HSST'lerin uygulanması ve belirli önlemlerin (örneğin, gıda ve diğer ihtiyaç duyulan kaynakların kesintiye uğratılması) sosyal ve ekonomik etkilerinin azaltılmasına katkıda bulunma konusunda kritik öneme sahip olacaktır.

Kaynaklar
• WHO. Classification of Omicron (B.1.1.529): SARS-CoV-2 Variant of Concern. https://www.who.int/news/item/26-11-2021-classification-of-omicron-(b.1.1.529)-sars-cov-2-variant-of-concern
• European Centre for Disease Prevention and Control. Threat Assessment Brief: Implications of the emergence and spread of the SARS-CoV-2 B.1.1. 529 variant of concern (Omicron) for the EU/EEA. https://www.ecdc.europa.eu/en/publications-data/threat-assessment-brief-emergence-sars-cov-2-variant-b.1.1.529
• Other references are embedded as hyper link at each section.

Teşekkür
Bu belge, DSÖ Güneydoğu Asya bölgesi Bölge Ofisi ve DSÖ Hindistan Ofisi'nin çeşitli personelinin katkılarıyla geliştirilmiştir.